Η Γοητεία τής Λήθης

Στη ραψωδία ε, ο Οδυσσέας παρουσιάζεται να έχει σαφώς αρχίσει να πνίγεται πάνω στο νησί τής Καλυψώς, την Ωγυγία.

[ Οδύσσεια ε151-155 ]

---

Τον βρήκε στο γιαλό να κάθεται · και μήτε που στεγνώναν
ποτέ τα μάτια του απ᾿ τα κλάματα, μον᾿ τη γλυκιά ζωή του
του γυρισμού ο καημός την έλιωνε · καμιά χαρά πια τώρα
δεν τού' δινε η ξωθιά, και πλάγιαζε τις νύχτες μες στα σπήλια
κοντά της απ᾿ ανάγκη — θέλοντας εκείνη, μα άθελά του. 

---

Σπίτι μου, Σπιτάκι μου...

Οι Φαίακες αφήνουν τον κοιμισμένο Οδυσσέα ασφαλή στην ακτή τής Ιθάκης, μα όταν αυτός ξυπνά βρίσκεται σε μεγάλη σύγχυση. Δεν γνωρίζει πού βρίσκεται · αρχίζει να γίνεται παρανοϊκός και να καταριέται τους Φαίακες που τον εξαπάτησαν.

   Ο Οδυσσέας δεν μπορεί εύκολα να πιστέψει ότι επέστρεψε στην πατρίδα του μετά από τόσες περιπέτειες. Το τοπίο τής Ιθάκης δεν του είναι πια οικείο μετά από τόσα χρόνια · πολλά έχουν αλλάξει, και κυρίως ο ίδιος. Είναι σαν… ν΄ ανακαλύπτει το μέρος για πρώτη φορά. Και η Αθηνά τον βοηθά να συνέλθει.

Ομηρικά Γέλια & Χωρατά

Στη γη των Φαιάκων, ο αοιδός Δημόδοκος τραγουδά στην ομήγυρη για τα καμώματα τής Αφροδίτης με τον Άρη και πώς ο απατημένος Ήφαιστος καταφέρνει να τους παγιδεύσει στο κρεβάτι τη στιγμή των περιπτύξεων και να τους ξεμπροστιάσει στους άλλους θεούς.

Ομηρικά Τραπεζώματα

Ο Όμηρος απαγγέλλει τους στίχους του
(πίνακας του Jacques-Louis David, 1794 | πηγή εικόνας) 

[ Οδύσσεια ι1-20 ]

---

Γυρνώντας τότε ο πολυμήχανος του μίλησε Οδυσσέας:
«Αλκίνοε, βασιλιά περίλαμπρε, μες στο λαό σου ο πρώτος,
αλήθεια είναι όμορφο να κάθεσαι ν᾿ ακούς τον τραγουδάρη,
και νά' ναι σαν αυτόν, που ακούγεται καθώς θεού η φωνή του.
Άλλη αναγάλλια εγώ τρανότερη δεν ξέρω, μόνο νά' χει

Τα Πλοία των Φαιάκων

Μετά την αναχώρησή του από την Ωγυγία, το νησί τής Καλυψώς, με μια σχεδία ο Οδυσσέας ξεβράζεται στη γη των Φαιάκων, όπου και φιλοξενείται στο παλάτι τού βασιλιά Αλκίνοου. Εκεί τον φρόντισαν χωρίς να ρωτήσουν τίποτα για την ταυτότητά του. Μόνο όταν, στο τραπέζι που κάνουν προς τιμήν του, αρχίζουν να ακούγονται τραγούδια για τον Τρωικό Πόλεμο, κι ο Οδυσσέας δεν μπορεί να κρύψει την συγκίνησή του, ο οικοδεσπότης τον ρωτά ποιος είναι.

Αχίλλειος Πτέρνα

Στη Μυθολογία, η μάνα τού Αχιλλέα, η Νηρηίδα Θέτις, παρουσιάζεται υπερπροστατευτική με το γιο της. Έτσι την παρουσιάζει και ο Όμηρος.

   Στα 'Αργοναυτικά' ο Απολλώνιος ο Ρόδιος (3^ος π.Χ. αιώνας) αναφέρει πως η θεά άλειβε το σώμα τού μωρού της με αμβροσία και του έβαζε φωτιά για να «καυτηριαστεί η θνητότητά του». Αργότερα, ο Ρωμαίος ποιητής Στάιος (1^ος μ.Χ. αιώνας) μιλά για το γνωστό περιστατικό τής εμβάπτισης του Αχιλλέα στα νερά τής Στυγός από τη μητέρα του, που έκανε το σώμα του άτρωτο εκτός από την "αχίλλειο πτέρνα".  Ο προγενέστερός τους Όμηρος δε τα συμμερίζεται αυτά.

Το Όνειρο του Σωκράτη

Όταν ο Κρίτων, στον ομώνυμο διάλογο του Πλάτωνα, επισκέπτεται τον Σωκράτη στη φυλακή και προσπαθεί να τον πείσει να δραπετεύσει, ο Σωκράτης, εμμένοντας στις αρχές και αξίες που δίδαξε, αρνείται την πρόταση. Βασισμένος σε ένα όνειρο που είδε την προηγούμενη νύχτα, προφητεύει μάλιστα πως θα πιεί τελικά το κώνειο : μια όμορφη γυναίκα τον καλεί και του λέει:

Στρατιωτική Ιατρική

Το έμβλημα του Κ.Ε. ΥΓειονομικού (Σώματος του Στρατού Ξηράς) περιέχει ένα ρητό που συναντάμε στον Ιπποκράτη (Παραγγελίαι, VI) :

“ τῇ τοῦ ἰητροῦ ἐπιεικείῃ ευδοκεύοντες ”

Έχοντας εμπιστοσύνη στην φροντίδα τού γιατρού.

   Η ταχεία και αποτελεσματική περίθαλψη των τραυματιών κατά τη διάρκεια ενός πολέμου έχει, τόσο στα αρχαία χρόνια όσο και σήμερα, μεγάλη σημασία, καθώς το μέγεθος τού αξιόμαχου δυναμικού είναι συνήθως καθοριστικός παράγοντας για την έκβαση των μαχών.  Ένας τραυματισμένος στρατιώτης δεν μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του και δημιουργείται κενό. Όταν ο τραυματίας είναι αξιωματικός το πλήγμα γίνεται μεγαλύτερο καθώς επεκτείνεται και στο επίπεδο των αποφάσεων.

Υγιής Αυτοθεώρηση

Αν ανάμεσα στους Έλληνες ο Αχιλλέας είναι ο τρομερότερος πολεμιστής – αν και ο πιο εγωπαθής – και ο Οδυσσέας είναι ο πιο ευφυής, από τους Τρώες, ο Έκτορας είναι ο πιο φιλότιμος, ευσυνείδητος και συγκροτημένος, αλλά συνάμα και ο πιο ανθρώπινος (όπως φαίνεται σε πολλά υπέροχα επεισόδια της Ιλιάδας και ιδιαίτερα σε αυτό του θανάτου του). Από την άλλη, ο αδελφός του, ο Αλέξανδρος (ευρύτερα γνωστός ως 'Πάρης'), αν και όχι ανδρείος, φαίνεται πως είναι αυτός

Όσα φέρνει η ώρα...

Στη συνέλευση των Αχαιών για το λοιμό που ξεκληρίζει το στράτευμα, ο ιερέας τού Απόλλωνα, Χρύσης, ζητά από τον Αγαμέμνονα την απελευθέρωση της αιχμάλωτης κόρης του, Χρυσηίδας. Το αίτημά του είναι σοβαρό, καθώς μπορεί να μεσολαβήσει στο θεό για να σταματήσει το κακό που απειλεί την άμεση ματαίωση της εκστρατείας. Ο Αγαμέμνονας θυμώνει, φέρεται άσχημα στον ιερέα, αλλά τελικά

Η Μοιρασιά

Όσο οι Έλληνες πολιορκούσαν την Τροία επιτίθονταν και σε διπλανές μικρότερες πόλεις. Οι σκηνές τους, και ιδιαίτερα αυτές των αρχηγών τους, ήταν γεμάτες από όπλα τού εχθρού και πολύτιμα αντικείμενα. Μετά από κάθε επιτυχημένη επίθεση τα λάφυρα μοιράζονταν, προφανώς ανάλογα με την ιεραρχία και την συμβολή τού καθενός στην επιχείρηση. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονταν, όχι μόνο τα υλικά αγαθά και τα ζώα, αλλά  και οι αιχμάλωτοι που γινόντουσαν σκλάβοι.

   Η ομηρική λέξη για το μερίδιο που δικαιούται κάποιος είναι το

Μια Ταυτόχρονη Ματιά στα Δύο Έπη

Tα έπη του Ομήρου μας ξεκινούν έτσι (νεοελληνική απόδοση: Καζαντζάκη-Κακριδή):

Μῆνιν ἄειδε θεὰ  Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος

οὐλομένην, ἣ μυρί᾿ Ἀχαιοῖς ἄλγε᾿ ἔθηκε,

Τη μάνητα, θεά, τραγούδα μας του ξακουστού Αχιλλέα,

ανάθεμα τη, πίκρες που 'δωκε στους Αχαιούς περίσσιες

  

Άνδρα μοι ἔννεπε, μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ

πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν:

Τον άντρα, Μούσα, τον πολύτροπο τραγούδα μου, που πλήθος

διάβηκε τόπους, αφού πάτησε της Τροίας το κάστρο το άγιο,

   Και στα δύο, μέχρι το στίχο 10 έχει γίνει ήδη η παρουσίαση όλων όσων ακολουθούν. Δεν θα μπορούσαν να είναι πιο περιεκτικές οι εισαγωγές τους.
   Η Ιλιάδα τραγουδά την «μῆνιν», δηλ. το μένος, την οργή τού νεαρού Αχιλλέα · η Οδύσσεια, τις περιπέτειες του «πολύτροπου», δηλ. του πολύπειρου και πολύπλευρου Οδυσσέα. 

   Τα θέματα των έργων είναι διαφορετικά, όπως είναι διαφορετικές και οι προσωπικότητες των δύο κεντρικών ηρώων τους. Παρ’ όλα αυτά, δεν μπορούν να απομονωθούν το ένα από το άλλο, καθώς βρίσκονται σε διαρκή συνομιλία μεταξύ τους για τη ζωή και το θάνατο. Υπάρχει στην Ιλιάδα ένα σημείο που το αναδεικνύει αυτό.